024.6256.8282 Số 29, phố Vạn Phúc, Ba Đình, Hà Nội, Việt Nam

Đường dây nóng

Jupitermedia luôn mong muốn được nhận phản hồi từ ban!
Mọi ý kiến hoặc kiến thức đóng góp, xin vui lòng gửi về địa chỉ email:.

info@todai.mauwebre.com
Chú ý: Vì số lượng email gửi về nhiều, chúng tôi không thể trả lời lại từng trường hợp.
Tuy nhiên tất cả email sẽ đều được đọc và ghi nhận.

Đường dây nóng

Nếu bạn có tin tức thời sự nóng cần phản ánh trực tiếp
vui lòng liên lạc qua số điện thoại nóng sau:

Chú ý: Nếu không liên lạc được hoặc thông tin không gấp
bạn cũng có thể gửi thông tin qua địa chỉ email jupitermedia.vn

Giáo dục trẻ em Nhật Bản: Chia sẻ của thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển

Giáo dục trẻ em Nhật Bản (Phần 1): Chia sẻ của thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển về chuyến công tác tại Nhật Bản (21 – 28/11/2018)

MÔI TRƯỜNG LÝ TƯỞNG LÀ ĐIỀU KIỆN CẦN THIẾT CHO NHỮNG ĐỨA TRẺ LÝ TƯỞNG

Vào tuần cuối cùng của tháng 11, đại diện trung tâm tiếng Nhật trẻ em TODAIedu đã cùng tham gia chuyến công tác chủ đề “Giáo dục học đường” tại Nhật Bản với vai trò là người điều hành tour. Đoàn đã đến thăm rất nhiều trường học, từ Tokyo đến Osaka để tìm hiểu, quan sát và trải nghiệm một phần nào cách giáo dục trẻ em tại Nhật Bản.

Trung tâm tiếng Nhật trẻ em TODAIedu

Những câu chuyện sau đây là những điều được chứng kiến, những câu chuyện được kể ngay trên đường đi. Tôi nhớ những chuyện này, đã để ý và kiểm nghiệm, tận mắt chứng kiến trong suốt quá trình tham quan nghiên cứu tại một số trường tiểu học Nhật Bản. Tôi đã nhận ra rằng, những hành động, thói quen tưởng như đơn giản dưới đây lại có ảnh hưởng sâu sắc đến cách suy nghĩ và hành động của trẻ em đến vậy.

1. Văn hoá xếp hàng

Ở Nhật cứ có 2 người trở lên cùng chờ đợi một việc gì đó là tự giác xếp hàng kiên nhẫn và trật tự: chờ lên tàu xe, chờ thanh toán tiền mua hàng, chờ vào thang máy,… Trong môi trường đó, người nước ngoài cũng tự giác hoặc được nhắc nhở xếp hàng rất tự nhiên. Chúng ta đều nhớ hình ảnh 1 cậu bé người Nhật xếp hàng chờ đến lượt nhận bánh mì cứu trợ sau cơn sóng thần, khi được đưa cho trước, cậu đã không nhận mà tự mang lên trả lại rồi quay về chỗ của mình xếp hàng.

Trung tâm tiếng Nhật trẻ em TODAIedu

2. Rác là tài sản của bạn

Người Nhật dạy trẻ em “rác là tài sản của bạn” nên không ai vứt rác nơi công cộng. Ở hầu hết các nơi này đều không có thùng rác vì ai cũng bỏ rác (nếu có) của mình vào một túi đựng riêng, đem về bỏ vào chỗ chứa rác ở nhà mình rồi đem đến nơi tập kết theo qui định. Trên xe ô tô chở đoàn khách du lịch luôn có một túi nilon lớn treo nơi lên xuống để bạn tiện xả rác, tránh làm bẩn sàn xe. Tuy nhiên, ở vài nơi công cộng vẫn có thùng rác, đó là nơi có nhiều người nước ngoài qua lại.

Các gia đình Nhật Bản tự phân loại rác thành 3 loại: chất hữu cơ dễ phân huỷ; đồ có thể tái chế; vật cứng, khó phân huỷ. Rác được giữ trong nhà chờ đến ngày quy định (riêng cho từng loại rác) thì mới đem đến nơi tập kết để có người đến đưa đi xử lí. Những đồ dùng cũ, muốn bỏ đi cũng được phân loại theo 3R (Reduse, Reuse, Recycle) và đưa đến nơi tập kết, hoặc bán cho cửa hàng đồ cũ.

3. Thanh lí thực phẩm hết hạn

Vệ sinh thực phẩm là vấn đề rất được coi trọng ở Nhật Bản, từ khâu nuôi trồng đến thu hoạch, chế biến, bảo quản đều phải đảm bảo nghiêm ngặt. Thức ăn nấu chín chỉ dùng trong ngày và có thời hạn sử dụng tính bằng giờ; ở các nhà hàng, trước khi hết hạn sử dụng 2h là phải thu gom, không được bán.  Các loại đồ uống đóng chai/lon (nước ép quả, nước ngọt có ga,…) phải thanh lí 3 tháng trước khi hết hạn sử dụng. Một số sinh viên, người lao động nước ngoài, trong đó có người Việt, có thể đến xin về sử dụng trước khi chúng thật sự hết hạn. Người ta ước tính rằng lượng đồ ăn quá hạn hàng ngày của Nhật Bản có thể đủ nuôi sống 1 quốc gia ở Châu Phi.

4. Chặt bỏ cả cây nếu người lạ hái quả

Bạn có thể xin phép người Nhật cho hái quả trên cây trong vườn nhà nhưng nếu họ phát hiện thấy có người lạ tự hái quả thì họ sẽ chặt phá cả cây đó vì sợ người lạ đã làm điều gì đó mất an toàn vệ sinh với cây, với các quả còn lại trên cành.

5. Gọt hộ trái cây, không cho mượn dao

Như đã thấy, an toàn cho con người luôn là vấn đề hệ trọng và được quan tâm rất chi tiết, cụ thể ở Nhật Bản. Buổi tối mấy anh em trong đoàn ngồi xem bóng đá trên internet trong phòng ăn của khách sạn, hỏi mượn con dao của nhà bếp để gọt mấy quả đào; chàng trai Nhật Bản nói là anh ta có thể gọt giúp chứ không cho mượn dao; lí do: dao là vật nguy hiểm, có thể gây thương tích nên không thể cho mượn.

6. Quy định là để thực thi, không phải dùng đến hình phạt

Đối với người Nhật các qui định chung cho nơi công cộng (xếp hàng, không xả rác, không hút thuốc lá,…) hay của các tổ chức (kỉ luật lao động, nội qui,…) đều được tôn trọng thực hiện nên nói chung không có việc xử phạt hay thi hành kỉ luật. Trong nhà trường nếu có HS vi phạm thì GV gọi lên hỏi rõ nguyên nhân, phân tích giảng giải; nếu chưa giải quyết được thì thông báo cho PHHS qua sổ liên lạc hoặc mời PHHS đến để thông báo và bàn biện pháp phối hợp giáo dục.

7. Tất cả cùng tham gia

Trong các hoạt động tập thể (văn nghệ, thể thao,…, không phải là các cuộc thi hay các buổi biểu diễn) thì ai cũng được tham gia phù hợp với khả năng, sở thích cá nhân và yêu cầu của tập thể, không có những người chỉ ngồi xem người khác biểu diễn. Trong nhà trường mỗi năm thường có ngày hội thể thao, ngày hội văn nghệ,… tất cả HS toàn trường cùng hoạt động. Ở Việt Nam chỉ một số ít trường thực hiện được như vậy.

8. Chia sẻ, không áp đặt

Trong các tổ chức, doanh nghiệp Nhật Bản khi người đứng đầu đưa ra ý kiến thì mọi người cứ vậy mà thực hiện. Tuy nhiên trong nhiều trường học các vấn đề đều được đưa ra thảo luận chung rồi mới quyết định và mọi người sẽ thực hiện đến cùng. Trong hoạt động giáo dục, các tập thể GV thường dự giờ để trao đổi thống nhất hoặc học tập lẫn nhau theo quan niệm dự giờ để học, không phải để đánh giá, tôn trọng suy nghĩ và giải pháp của người khác; khi rút kinh nghiệm thì coi trọng việc nêu ra các điểm tốt vì họ cho rằng nêu được nhiều điểm tốt của bạn tức là mình đã học được nhiều từ bạn; nếu có gì muốn góp ý thì thường diễn đạt dưới hình thức: “theo tôi thì …. ”, “việc này có nên không”,… tránh các từ “phải”, “không được”, “thế là sai”,… HS cũng được hướng dẫn phong cách thảo luận như vậy trong học tập. Ở Việt Nam điều này đã bước đầu được vận dụng vào việc rút kinh nghiệm sau dự giờ nhưng chưa được quán triệt trong hướng dẫn cho HS đánh giá đồng đẳng.

9. Giáo dục cơ bản, bao gồm TH (lớp 1-6), THCS (lớp 7-9), được miễn học phí nhưng phải đóng tiền tham gia hoạt động trải nghiệm

HS được miễn học phí nhưng gia đình vẫn phải nộp tiền để cho con tham gia các hoạt động trải nghiệm (dã ngoại, ngoại khoá,…) do nhà trường tổ chức. Khoản tiền này không ít. Phụ huynh cũng thường được mời tham gia cùng GV tổ chức, quản lí các hoạt động này của HS. Trước khi tham gia, HS được GV giao nhiệm vụ, trong khi tham gia và sau đó HS phải hoàn thành bài tập như triển lãm tranh, thuyết trình,… liên quan đến nội dung hoạt động trải nghiệm. Theo anh Nam, các trường tiểu học ở Nhật Bản hiện nay rất coi trọng tổ chức các hoạt động này để giáo dục HS về ý thức tổ chức, kỉ luật, vận dụng tổng hợp kiến thức; điều đó được coi trọng hơn việc dạy kiến thức lý thuyết trong lớp học. Việt Nam mới có rất ít trường học thực hiện được hoạt động này.

10. Chụp hình phải xin phép

Bạn có thể xin phép chụp hình riêng hoặc chung với người Nhật nhưng không được tự động chụp hình họ. Khi dự giờ trong lớp học cũng vậy, bạn không được chụp hình HS, GV nếu không được họ cho phép. Người Việt rất dễ vô tình vi phạm điều này.

11. Cảnh sát Nhật “ngồi dự” liên hoan cùng người Việt

Người Nhật rất tôn trọng quyền tự do và riêng tư của người khác. Không bao giờ bố mẹ tự ý vào phòng riêng của con. Họ không nói chuyện trên các phương tiện giao thông công cộng như tàu điện ngầm, xe buyt,… Đó là lí do người Nhật đã phát minh ra tin nhắn điện thoại. Những dịp vui liên hoan người Nhật mời nhau đến nhà hàng chứ không mời về nhà riêng hay phòng ở tại chung cư.

Người Việt đem thói quen mời nhau đến ăn liên hoan và gây ồn tại chung cư ở Nhật. Cứ ngồi với nhau, uống với nhau một lát là đã thấy cảnh sát gõ cửa vào để nhắc giữ trật tự. Nhưng việc đó đâu có dễ với các anh chàng Việt Nam khi uống rượu. Trong nhiều trường hợp, cảnh sát Nhật xin phép vào ngồi cùng (nhưng không ăn uống cùng) để canh chừng, cứ thấy các bạn người Việt sắp bốc đồng là họ giơ tay can ngăn.

12. Lễ thành nhân

Trẻ em Nhật Bản đến 18 tuổi sẽ được tổ chức lễ thành nhân, buổi lễ được tổ chức chung cho các thành viên trong cùng địa bàn vào tuần đầu của mỗi năm. Sau lễ thành nhân, thanh niên Nhật ra ở riêng nhà với bố mẹ để thật sự bắt đầu sống tự lập. Nếu còn đi học thì bố mẹ chỉ cho đủ tiền học phí, bản thân phải đi làm ngoài để có tiền chi tiêu cá nhân.

Trong nhiều trường hợp các chàng trai, cô gái khi đã ra sống riêng, có đến hàng năm không về thăm bố mẹ mặc dù cùng ở trong một thành phố, thậm chí là ở rất gần nhà bố mẹ. Họ cũng không mấy quan tâm đến quyền thừa kế vì nếu được nhận thì khoản thuế thu nhập sẽ rất lớn. Điều này thật khác xa với văn hoá của người Việt.

13. Người yêu cũng phải góp tiền ăn ở nhà hàng

Người Nhật nổi tiếng về thành công trong việc bảo tồn bản sắc nhưng ngày nay cũng đã du nhập nhiều nét văn hoá của phương Tây. Bạn bè mời nhau đi ăn nhà hàng thì tiền ai người đó trả, thậm chí là người yêu mời nhau đi ăn thì cả 2 người đều phải tự trả tiền. Nhưng bạn yên tâm, nếu được người Nhật mời cơm thì bạn không phải trả tiền ăn.

14. Không phàn nàn, không bao biện, không đổ lỗi

Không phải là thật phổ biến nhưng nói chung người Nhật không có thói quen phàn nàn, bao biện hay đổ lỗi cho người khác trong công việc chung. Nếu hỏng việc thì họ cùng nhau ngồi lại để tìm nguyên nhân và nêu biện pháp khắc phục hay rút kinh nghiệm cho lần sau và ai cũng nhận phần trách nhiệm của mình. Anh bạn của tôi kể rằng trong một buổi liên hoan văn nghệ không hiểu sao loa đài bị trục trặc. đến khi họp rút kinh nghiệm người phụ trách phát biểu sau cùng, đại ý: do máy móc bị hỏng, nhưng lỗi của tôi là đã không nhắc người phụ trách kĩ thuật kiểm tra kĩ trước buổi liên hoan.

Cùng với phong cách đáng quý này, người Nhật luôn cân nhắc rất kỹ các yếu tố ảnh hưởng đến công việc. Trước khi làm việc gì họ cân nhắc nhiều phương án rồi mới quyết định phương án lựa chọn, phương án dự phòng, không lạc quan tếu trước bất cứ việc gì. Trong cộng tác, người Nhật phân công trách nhiệm rõ ràng, tin tưởng lẫn nhau nhưng ai cũng chủ động, không bị phụ thuộc vào người khác.

15. Cần đổi mới trong việc kể/ dạy chuyện cổ tích

(Chuyện này được nêu ở đây chỉ vì nó được trao đổi trong chuyến đi, không phải là điều tôi thấy ở Nhật Bản).

– Trong việc đổi mới giáo dục hiện nay việc quan tâm giáo dục giá trị sống là rất quan trọng. Chúng ta phải kế thừa, phát huy các giá trị văn hoá tốt đẹp của dân tộc nhưng cũng có nhiều giá trị cần phải thay đổi cho phù hợp với hoàn cảnh mới. Rất nhiều các giá trị đã được ông cha chúng ta thể hiện trong kho tàng các chuyện cổ tích, dân gian, ca dao, tục ngữ cần được nhìn nhận, đánh giá dưới con mắt của thời đại mới. Chưa có điều kiện để khái quát, chúng tôi xin nêu một số nhận xét sau đây:

– Không thích làm giàu, trông chờ Trời, Phật, vận may. Tuy cũng có những câu chuyện khuyên người ta cố gắng làm giàu nhờ khổ công lao động nhưng phần lớn các chuyện dân gian, chuyện cổ tích hướng con người vào việc thiện để nhờ đó mà được Tiên, Phật cứu giúp, trở thành giàu sang. Có những câu tục ngữ chỉ đúng một nửa (cần sống tốt) thiếu hẳn việc khuyến khích phát triển năng lực, lao động chân chính để làm giàu, ví dụ: “Đói cho sạch, rách cho thơm”.

– Khuyên người ta ganh đua, cạnh tranh, ít dạy người đời hợp tác cùng phát triển. Nhiều chuyện kể về anh chị em trong một nhà mà kẻ tốt người xấu, kẻ chăm người lười; chỉ có người tốt, người chăm mới gặp vận may; những người khác, dù là anh chị em ruột, vẫn bị trừng phạt, thậm chí anh chị em mà đối xử độc ác với nhau vì tính ganh tỵ.

– Cổ vũ những chuyện khôn vặt, không khuyến khích suy nghĩ độc lập, lao động sáng tạo.

Hãy cùng nhìn lại một số hình ảnh trong chuyến đi vừa qua nhé!

Trung tâm tiếng Nhật trẻ em TODAIedu Trung tâm tiếng Nhật trẻ em TODAIedu Trung tâm tiếng Nhật trẻ em TODAIedu Trung tâm tiếng Nhật trẻ em TODAIedu Trung tâm tiếng Nhật trẻ em TODAIedu Trung tâm tiếng Nhật trẻ em TODAIedu

Một chuyến đi không quá dài nhưng những ấn tượng nó để lại trong mỗi người là vô kể. Đáng nói là những nội dung đó được người lớn dạy, người lớn kể cho trẻ em ngay từ khi còn bé. Chúng có tác động rất mạnh đến những suy nghĩ, tình cảm, và cách ứng xử của trẻ cả cuộc đời. Bởi vậy, phải chăng chúng ta nên nghiêm túc nhìn nhận lại phương pháp giáo dục mầm non cũng như giáo dục tiểu học của chính mình?

Cảm ơn Giám đốc TODAIedu – Vũ Thị Hồng Dung đã giúp đỡ đoàn trong suốt một tuần trải nghiệm đầy ý nghĩa này!

Trung tâm tiếng Nhật trẻ em TODAIedu
Bà Vũ Thị Hồng Dung – Giám đốc Công ty TNHH TODAIedu

● Đăng ký học thử tiếng Nhật cho con: goo.gl/oTAwiv
● Đăng ký nhận thông tin trại hè Nhật Bản: goo.gl/3V927u
● Đăng ký nhận thông tin du học tháng 10/2019: goo.gl/fSPSKQ

● Facebook: Tiếng Nhật dành cho trẻ em 

● Tìm hiểu thêm về các khóa học: KHÓA HỌC TIẾNG NHẬT TRẺ EM TODAI


 Số 29 Vạn Phúc, Ba Đình, Hà Nội
 Hotline: 0362980029
 024 6256 8282 /024 6256 8080.